demielinizacyjn

Demielinizacja, zwana także demielinizacją, to proces utraty lub uszkodzenia osłon mielinowych otaczających aksony w układzie nerwowym. Mielina przyspiesza przewodzenie impulsów nerwowych, więc jej utrata prowadzi do spowolnienia lub blokowania przewodnictwa i może powodować uszkodzenia osi nerwowej.

Najważniejsze mechanizmy obejmują autoimmunologiczne ataki na komórki tworzące mielinę: oligodendrocyty w mózgu i rdzeniu kręgowym oraz komórki Schwanna w obwodowym układzie nerwowym. W przypadkach centralnych uszkodzenia demielinizacyjne występują w chorobach takich jak stwardnienie rozsiane (MS), natomiast w obwodowym układzie nerwowym dominują choroby takie jak przewlekłe zapalenie demielinizacyjne (CIDP) i zespół Guillaina–Barrégo.

Objawy zależą od lokalizacji uszkodzeń i obejmują drętwienie, mrowienie, osłabienie mięśni, zaburzenia czucia, problemy z koordynacją ruchową i równowagą, a także zmęczenie. W MS przebieg często jest rzutowy lub przebiegowy stwardniający; GBS ma ostry, zwykle paraliżujący przebieg; CIDP charakteryzuje się przewlekłym, postępującym lub nawracającym niedowładem i zaburzeniami czucia.

Diagnostyka opiera się na ocenach klinicznych, badaniach elektrofizjologicznych (przewodnictwo nerwowe), obrazowaniu mózgu i rdzenia kręgowego (MRI) oraz analizie płynu mózgowo-rdzeniowego (oligoklonalne bandaże). W razie potrzeby wykonuje się także biopsję nerwu.

Leczenie zależy od przyczyny: w chorobach autoimmunologicznych stosuje się immunoterapię (np. IVIG, plazmafereza, leki immunomodulujące), sterydoterapia i rehabilitację. Rokowania są zróżnicowane i zależą od konkretnej choroby, czasu rozpoznania oraz możliwości remielinizacji.