dehydracja

Dehydracja (odwodnienie) to stan spowodowany utratą płynów ustrojowych w stosunku do ich przyjmowania, co prowadzi do zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej organizmu. Odwodnienie może mieć różny ciężar: od łagodnego do ciężkiego.

Przyczyny obejmują niedostateczne spożycie płynów, nadmierną utratę w wyniku potu, gorączki, wymiotów, biegunki, zwiększonego oddawania moczu, oparzeń, infekcji oraz używanie niektórych leków (diuretyków). Osoby starsze, niemowlęta i małe dzieci oraz osoby z chorobami przewlekłymi są szczególnie narażone.

Objawy zależą od nasilenia odwodnienia. Łagodne to pragnienie, suchość w ustach, ograniczona liczba oddawanych moczu i ciemny kolor moczu, zmęczenie. W zaawansowanym stadium mogą wystąpić zawroty głowy, osłabienie, szybkie tętno, sucha skóra i błony śluzowe, senność, a u niemowląt – spadek liczby mokrych pieluszek. W ciężkim odwodnieniu mogą wystąpić zaburzenia świadomości, omdlenia i objawy wstrząsu hipowolemicznego.

Diagnostyka i leczenie polegają na ocenie objawów oraz badaniach, takich jak analiza moczu i elektrolitów. Łagodne i umiarkowane odwodnienie leczy się doustnym nawadnianiem, najlepiej roztworem elektrolitów. W cięższych przypadkach konieczne jest nawadnianie dożylnymi płynami i leczenie przyczyny utraty płynów, przy czym monitoruje się stan ogólny oraz elektrolity.

Zapobieganie obejmuje regularne nawodnienie, zwłaszcza podczas upałów i wysiłku fizycznego, stosowanie roztworów nawadniających w przypadku biegunki lub wymiotów, ograniczenie alkoholu i nadmiernej kofeiny oraz obserwację koloru moczu. Szczególnie narażone grupy to niemowlęta i osoby starsze; w razie ciężkich objawów należy szukać pomocy medycznej.