blóðrásarkerfinu

Blóðrásarkerfið er líffærakerfi sem annast flutning blóðs um allan líkamann. Það flytur súrefni og næringu til frumna og tekur koltvíoxíð og aðra úrgangi frá vefjum. Það stýrir líka hita- og vökvasambandi líkamans. Blóðrásarkerfið samanstendur af hjarta og æðum sem mynda tvo meginhluta: meginblóðrásina og lungnablandaða blóðrásina.

Hjartað er tvöfaldur pumpa með fjórum hólfum: hægri gátt, hægri kamari, vinstri gátt og vinstri kamari. Gáttalokur halda blóði innan gátta og kamralokur hindra bakflæði frá kamurum til gátta. Hjartað ýtir blóði áfram til æðakerfisins: til lungna í lungnaslagæðakerfinu og til líkamans í meginblóðrásinni. Hjartanu stýrir oftast hljóð sem kallast hjartsláttur, sem er stjórnað af taugakerfi og hormónum.

Æðakerfið samanstendur af slagæðum, æðum og háræðum. Slagæðar flytja súrefnisríkt blóð frá hjarta til líffæra, háræðar eru þar sem skipti náttúrulega á sér og blóð nætir næringu og súrefni til frumna, en bláæðar bera súrefnissnautt blóð til hjarta.

Blóðið sjálft samanstendur af rauðum blóðkornum, hvítum blóðkornum, blóðflögum og plasma. Rauð blóðkorn bera súrefni með hemóglóbíni; hvítu blóðkornin verja gegn sýklum; blóðflögur stuðla að storknun; plasma flytur vökva, næringu og hormón.

Stjórnun kerfisins felst í sjálfvirka taugakerfinu og hormónum. Í hvíld eru venjulega um 60–100 hjartslög á mínútu, og blóðþrýstingur er almennt nálægt 120/80 mmHg hjá fulltíða einstaklingi.