autentykacji

Autentykacja, zwana także uwierzytelnianiem, to proces potwierdzania tożsamości podmiotu żądającego dostęp do zasobów. Celem autentykacji jest upewnienie się, że osoba lub system są tym, za kogo się podają, zanim zostaną udostępnione dane lub funkcje. W informatyce stosuje się różne metody identyfikacji: czegoś, co użytkownik wie (hasło, PIN); czegoś, co użytkownik ma (token, smart card, telefon z aplikacją generującą kody); czegoś, czym użytkownik jest (biometria, np. odcisk palca, skan twarzy). Łączone metody należą do uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA).

Proces zwykle obejmuje identyfikację użytkownika, potwierdzenie jego danych uwierzytelniających i przydział dostępu. W systemach informatycznych często występują role IdP (identity provider) oraz SP (service provider). Popularne protokoły uwierzytelniania obejmują SAML, OAuth 2.0 i OpenID Connect. W środowiskach opartych na PKI stosuje się certyfikaty cyfrowe, a dostęp może być weryfikowany za pomocą tokenów, kluczy sprzętowych lub biometrii.

Autentykacja odróżnia się od autoryzacji, która dotyczy uprawnień do wykonywania określonych operacji po potwierdzeniu tożsamości. Silne uwierzytelnianie zwiększa bezpieczeństwo, ogranicza ryzyko phishingu i ataków brute-force, lecz wymaga również ochrony danych uwierzytelniających i odpowiedniej obsługi przez organizacje. Wdrażanie MFA, edukacja użytkowników i monitorowanie logowań to kluczowe praktyki.

Zastosowania obejmują logowanie do systemów informatycznych, bankowość online, usługi chmurowe i podpisy elektroniczne. Wybór metod autentykacji zależy od wymaganego poziomu ryzyka, wygody użytkownika i zgodności z przepisami ochrony danych.