atrybucje

Atrybucje to termin używany w naukach społecznych i filozoficznych, oznaczający akt lub wynik przypisywania określonej cechy, działania, odpowiedzialności lub autorstwa podmiotowi. W praktyce atrybucja dotyczy tego, jak ludzie wyjaśniają pochodzenie i charakter zdarzeń, zachowań oraz cech innych osób, a także samych zjawisk.

Pochodzenie terminu sięga łacińskiego attributio, które przez języki europejskie trafiło do polskiego zaplecza naukowego jako atrybucja. W polskiej terminologii naukowej występuje w kontekstach filozoficznych, lingwistycznych i psychologicznych, gdzie opisuje procesy myślowe związane z przypisywaniem cech, intencji lub winy.

Zakres zastosowań obejmuje m.in. filozofię i etykę, gdzie atrybucje odnoszą się do przypisywania intencji, przyczyn działań, odpowiedzialności lub wartości moralnej. W psychologii społecznej teoria atrybucji bada, w jaki sposób ludzie wyjaśniają zachowania innych oraz własne, rozróżniając atrybucje wewnętrzne (cecha lub charakter) i zewnętrzne (sytuacja), a także ocenę stabilności i kontrolowalności przyczyn. W naukach językowych atrybucje mogą dotyczyć przypisywania znaczeń lub intencji w komunikacji, natomiast w prawie i etyce – przypisania odpowiedzialności lub winy.

Zachodzące w atrybucjach zjawiska bywają podatne na błędy poznawcze, takie jak fundamentalny błąd atrybucji, które wpływają na sposób oceniania ludzi i zdarzeń. See also: teoria atrybucji, oskarżenie, odpowiedzialność.