antyseptyczne

Antyseptyczne to przymiotnik opisujący właściwości lub środki zdolne do niszczenia lub hamowania wzrostu mikroorganizmów na skórze, błonach śluzowych i innych tkankach żywych. W praktyce medycznej termin odnosi się najczęściej do preparatów antyseptycznych — chemicznych substancji stosowanych w zapobieganiu zakażeniom w ranach, przy przygotowaniu pola operacyjnego, w higienie rąk personelu medycznego oraz w procedurach zabiegowych.

Do powszechnie używanych środków antyseptycznych należą alkohole (etanol, izopropanol), chlorheksydyna, jodopowidon (płyn Betadine), nadtlenek wodoru oraz związki fenolowe i związki srebra. Środki te różnią się spektrum działania, szybkością działania i toksycznością wobec tkanek. Antyseptyki są odrębne od dezynfektantów, które przeznaczone są do odkażania powierzchni nieożywionych i bywają bardziej toksyczne dla tkanek.

Stosowanie antyseptycznych preparatów wymaga uwzględnienia wskazań, dawkowania oraz możliwych działań niepożądanych — podrażnień, alergii czy toksycznego działania na głębokie tkanki. Niektóre mikroorganizmy wykazują zmniejszoną wrażliwość na określone związki, co wpływa na wybór preparatu. Regulacje i standardy medyczne określają zalecane środki i procedury aseptyczne w zależności od kontekstu klinicznego.