amputacje

Amputacje to zabieg chirurgiczny polegający na całkowitym lub częściowym usunięciu kończyny lub jej segmentu. Często wynikają z ciężkiego urazu, zakażeń, martwicy tkanki, chorób naczyń obwodowych, nowotworów lub innych nieodwracalnych zmian. Głównymi celami są uratowanie życia, zmniejszenie bólu, ograniczenie infekcji oraz umożliwienie rehabilitacji z wykorzystaniem protez. Postęp w technice operacyjnej i rehabilitacji zwiększa funkcjonalność pacjentów.

Najczęściej wykonywane są amputacje kończyn dolnych i górnych. Poziom kikuta określa poziom utraty: w kończynie dolnej najczęściej poniżej kolana (transtibialna) lub powyżej kolana (transfemoralna); w kończynie górnej najczęściej poniżej łokcia (transradialna) lub powyżej łokcia (transhumeralna). Wybór poziomu zależy od stanu tkanki, urazu, możliwości protezowania oraz funkcji, jaką planuje uzyskać pacjent.

Pooperacyjna opieka obejmuje profilaktykę infekcji, kontrolę krwawienia i obrzęku, kształtowanie kikuta oraz leczenie bólu. Wiele przypadków wymaga późniejszego przygotowania do protezowania, desensytyzacji kikuta i rehabilitacji. Ból fantomowy i nerwowy, zakażenie kikuta, ziarniniaki nerwowe oraz zaburzenia napięcia mięśniowego mogą występować jako powikłania.

Rehabilitacja jest kluczowa dla odzyskania samodzielności. Program obejmuje fizjoterapię, trening chodu z protezą, wzmacnianie mięśni, terapię zajęciową i edukację w zakresie pielęgnacji kikuta. Protezy obejmują różne typy, od kosmetycznych po zaawansowane protezy mioelektryczne i protezy osseointegracyjne.