akceptory

Akceptory to pojęcie używane w kilku dziedzinach nauki i odnosi się do cząsteczek lub struktur, które przyjmują coś od innych podmiotów. W biochemii i medycynie najczęściej chodzi o receptory — białka znajdujące się na powierzchni komórek lub wewnątrz nich, które wiążą ligandy takie jak hormony, neurotransmitery czy leki. Dzięki temu następuje przekazanie sygnału i uruchomienie kaskady sygnałowej, co prowadzi do zmian w funkcjonowaniu komórki. Receptory dzielą się na błonowe (np. receptory sprzężone z białkami G, receptory kinaz tyrozynowych) oraz wewnątrzkomórkowe (receptory jądrowe). Leki często oddziałują z receptorami, co czyni je głównymi celami farmakologicznymi. Zaburzenia ich działania wiążą się z różnymi chorobami, od zaburzeń neurologicznych po choroby autoimmunologiczne.

W chemii i biologicznej energetyce akceptory elektronów to substancje, które przyjmują elektrony w reakcji redoks. W organizmach tlenowych końcowym akceptorem elektronów w łańcuchu oddechowym jest tlen, a w innych procesach akceptorami mogą być NAD+ lub NADP+. W chemii koordynacyjnej i teorii kwasów-Lewisa pojęcie akceptora odnosi się także do substancji przyjmujących pary elektronowe w reakcji donor-acceptor. Akceptory odgrywają kluczową rolę w energetyce komórkowej, sygnalizacji i w projektowaniu leków oraz materiałów o właściwościach redoks.