abiotikëve

Abiotikët janë faktorë të mjedisit jo-biotikë që ndikojnë në jetesën, zhvillimin dhe funksionimin e organizmave dhe ekosistemeve. Ata përfshijnë elemente fizike dhe kimike që nuk janë prodhim i organizmave të gjallë, por krijojnë kushtet në të cilat jetojnë organizmat.

Faktorët kryesorë janë të ndarë në dy kategori. Faktorët fizikë përfshijnë temperaturën, dritën dhe intensitetin e saj, lagështinë dhe sasinë e ujit, presionin atmosferik, si dhe tiparet e terrenit ose substratit. Faktorët kimikë përfshijnë pH-në e ujit dhe të tokës, kripësinë (salinitetin), mineralet, oksigjentin dhe CO2-në, si dhe mënyrën se si këto ndërveprojnë me lëndët organike të tretshme.

Ndikimi i abiotikëve shtrihet në kufijtë e mbijetesës së specieve, në shpërndarjen gjeografike, në ritmet sezonale dhe në metabolizmin dhe ekuilibrin energjik të organizmave. Adaptimet e specieve buron nga aftësia për të menaxhuar kushtet abiotike, duke krijuar mënyra të ndryshme të qëndrimit, përballimit të nxehtësisë, ruajtjes së ujit ose përdorimit të burimeve të njohura.

Ekosistemet janë produkte e ndërveprimit të faktorëve abiotikë dhe biotikë. Studimi i abiotikëve është thelbësor për ecologjinë, mbrojtjen e habitatëve dhe menaxhimin e burimeve natyrore, duke ndihmuar në parashikimin e ndryshimeve klimatike dhe në realizimin e praktika të qëndrueshme të gjurmës mjedisore.