Umbrotssamtök

Umbrotssamtök eru samráðsvettvangur sem sameina mörg sjálfstæð samtök innan tiltekins geira eða starfssviðs. Þau starfa sem sameiginlegur talsmaður, miðstöð fyrir samráð og þjónusta fyrir meðlimi, og veita miðlægan vettvang fyrir samstarf, stefnumótun og gagnkvæman stuðning.

Hlutverk umbrotssamtaka felast í að samræma stefnu og verkefni meðlima, koma fram með sameiginlega rödd gagnvart stjórnvöldum og stofnunum, og veita þjónustu eins og ráðgjöf, þjálfun, rannsóknir og aðgang að upplýsingum og tækni. Þau stuðla einnig að deilingu upplýsinga, staðlakerfi og samvinnu við aðra geira til að hámarka gæði og áhrif starfseminnar.

Skipulag og rekstur umbrotssamtaka er oft byggt á stjórn eða ráði þar sem fulltrúar meðlima sitja. Dagleg starfsemi er vanligast rekin af starfsfólki. Fjármagn kemur að mestu frá meðlimagjöldum, styrkjum, samstarfs- eða opinberum stuðningi.

Ávinningar og áskoranir fylgja þessum stofnunum. Umbrotssamtök geta aukið áhrif, samráð og aðgengi að gögnum og þjónustu fyrir meðlimi, en geta einnig þvælst fyrir sjálfstæði einstakra samtaka, aukið byrokráu og gert ákvarðanir erfiðari vegna ólíkra hagsmuna.

Í íslensku samhengi eru umbrotssamtök algeng í mörgum geirum eins og hagsmunasamtök, menningar- og fræðsluumhverfi, þar sem þau standa fyrir samruna sjónarmiða og stuðla að samvinnu milli ólíkra aðila. Sjá einnig fagfélög, bandalög og samtök atvinnulífsins.