Tretshmëria

Tretshmëria është sasia maksimale e një tretës që mund të tretet në një tretës në kushtet e caktuara për të formuar një solucion të ngopur. Ajo përshkruan sa një substancë mund të tretet në një zgjidhje të caktuar dhe varet nga natyra e tretësit dhe nga kushtet termike dhe fizike. Për tretësit jo gaz, tretshmëria ndryshon me temperaturën; për gazet, presioni dhe temperatura janë faktorë kyç. Zakonisht tretshmëria e një solidi në një solucion rritet me ngritjen e temperaturës, por ka përjashtime; për gazet, rritja e presionit rrit sasinë e tretur sipas ligjit të Henry.

Lidhur me masën dhe matjen, tretshmëria përcaktohet duke shënuar sasinë e solutës së tretur në raport me masën e solventit ose me vëllimin e tretësit. Njësitë e zakonshme janë gramë për 100 gram solvent dhe molariteti (mol/L). Kurba e tretshmërisë tregon si ndryson sasia e tretur me temperaturën dhe ndihmon në parashikimin e solucionëve të ngopur ose të nënngopur. Për lëndë të pak tretshme në zgjidhje të ngopura, përdoret konstanta e tretshmërisë ose Ksp, e cila lidhet me koncentrimet e jonëve në një solucion të ngopur.

Shembuj: NaCl tretet lehtësisht në ujë në 25°C (rreth 36 g/100 g ujë); sukroza rreth 204 g/100 g ujë në të njëjtën temperaturë; oksigjeni në ujë tretet dhe sasia e tretur rritet me ndryshimet e temperaturës.

Zbatimet përfshijnë farmacinë, kiminë industriale, mjedisin dhe proceset inxhinierike ku tretshmëria përcakton formimin e zgjidhjeve stabile dhe rrjedhën e reaksioneve.