Senzorët

Senzorët janë pajisje që maten një fenomen fizik, kimik ose biologjik dhe, përmes një transduktori, konvertojnë ndryshimin në një sinjal elektrik ose digjital që mund të regjistrohet dhe përpunohet nga elektronika e sistemeve të kontrollit. Ata janë themeli i automatizimit, mbikëqyrjes dhe sigurisë në industri, transport, mjedis dhe kujdesin shëndetësor.

Sipas natyrës së sinjalit të matur, sensoret mund të ndahen në sensore fizikë, kimikë dhe biologjikë. Sipas mënyrës së transduksionit, ato mund të jenë termikë (rezistivë/termistoret), piezoelektrikë, kapacitivë, rezistivë, optikë, magnetikë dhe elektromagnetikë. Ndër sensoret më të përhapur janë ata të temperaturës, presionit, lagështisë, dritës, zërit, gazrave dhe koncentraimeve kimike ose biomaterialeve.

Struktura tipike përfshin një element ndijor, një transduktor që konverton ndryshimin në sinjal elektrik, dhe elektronikën e kondicionimit që përgatit sinjalin (filtrim, amplifikim dhe konvertim analogo-numerik). Disa sensore janë të vetëm ose të integruar në module që përfundojnë në një pikë lidhjeje me një sistemi kontrolli ose rrjet.

Performanca e sensorëve varet nga saktësia, lineariteti, shkalla e përgjigjes dhe qëndrueshmëria ndaj kushteve të mjedisit. Kalibrimi i rregullt, ruajtja dhe mirëmbajtja janë thelbore për të siguruar matje të besueshme. Standardet ndërkombëtare si ISO dhe IEC udhëzojnë metodat e vlerësimit dhe vërtetimin e performancës së sensorëve.

Aplikimet janë të shumta: në automjete, industriale, robotikë, mjekësi dhe monitorimin mjedisor, si dhe në zbatim të gjerë të internetit të gjërave (IoT) për menaxhimin e energjisë, sigurinë dhe efikasitetin operacionale.