Sagnfræði

Sagnfræði er fræðigrein sem rannsakar fortíð mannsins og samfélaga. Hún leitast við að skýra atburði, fyrirbæri og breytingar sem hafa mótað nútíðina. Með gagnrýninni aðferð byggir hún á vel rökstuddri greiningu heimilda og skipulegri túlkun.

Aðferðir og heimildir: Helstu grundvöllur sagnfræði eru skráðar heimildir eins og skjöl, bréf, ríkisgögn og minjar, en einnig munnleg hefð, fornleifar og menningarminjar. Sagnfræði metur samhengi, kannar áreiðanleika heimilda og leitast við að staðfesta eða hrekja fullyrðingar með fleiri gögnum. Samspil sagnfræði við aðrar greinar, svo sem fornleifafræði, félags- og hagfræði, og menningarfræði, eykur dýpt rannsóknar.

Undirgreinar og nálganir: Pólitísk og ríkis-/ konungs saga, félags- og efnahags saga, kyn- og þjóðernissaga, hug- og menningar saga, vísindasaga og heimshagfræði. Túlkun sögunnar byggist á kenningum og nýjum aðferðum sem hafa þróast með tíma og sem nota bæði hefðbundnar og stafrænar aðferðir.

Hlutverk og gildi: Sagnfræði stuðlar að uppeldi, rannsóknum og opinberri umræðu. Hún hjálpar til við að skýra hvernig fortíðin mótaði stofnanir, samfélagslegar venjur og menningu og hvernig mismunandi túlkanir geta veitt nýja sýn á nútímann. Í dag notar sagnfræði stafrænar aðferðir og gagnagreiningu til að safna og deila þekkingu um fortíðina.