Sünnilik

Sünnilik, Türkçe’de Sunni İslam’ı ifade eden terimdir ve dünyanın en büyük Müslüman mezhebi olarak kabul edilir. Sünniliğin adı, Peygamber Muhammed’in Sünneti ve ümmetin genel görüşünden türetilen geleneksel İslam yorumuna dayanır. Temel kaynaklar Kur’an ve Sünnet olup, icma (ümmetin ittifakı) ve kıyas (ictihad) da dini otoritenin belirlenmesinde önemli rol oynar.

İnanç ve ibadetler: Sünniler beş temel ibadet olarak bilinen kelime-i şehadet, namaz, zekat, oruç ve hacı yerine getirir. Allah’ın birliği ve Hz. Muhammed’in peygamberliği esastır. Sünnilikte dini otorite, Kur’an ve Sünnet ile icma ve kıyas yoluyla belirlenir; bu kaynaklar farklı coğrafyalarda farklı uygulama biçimlerini mümkün kılar.

Fıkıh ve kelam: Sünniliğin dört ana fıkh ekolü vardır: Hanefî, Malikî, Şafiî ve Hanbelî. Bunlar pratik konularda farklı yorumlar sunsa da ortak ibadetler ve inançlarda uzlaşırlar. Teoloji alanında Eş’arî ve Mâturîdî gibi ekoller öne çıkar; Atharî yaklaşım ise bazı topluluklarda görülebilir ve özellikle Hadis tartışmalarında belirginleşir.

Tarih ve coğrafya: Sünnilik erken İslam döneminde şekillendi ve Emevî ile Abbâsî dönemlerinde güç kazandı. Günümüzde dünya Müslümanlarının çoğunluğunu oluşturan Sünnilik, Orta Doğu, Kuzey Afrika, Güney ve Güneydoğu Asya ile Türkiye başta olmak üzere geniş bir coğrafyada yaygındır.

Çeşitlilik ve modern dönem: Sünnilik içinde reformist, tasavvufi ve farklı hareketler bulunur. Sünniliğin ortak paydası Kur’an, Sünnet, icma ve kıyas yoluyla ibadet ve yaşam biçimini düzenlemektir; Şii ile Sünni arasındaki farklar, imametin otoritesi ve bazı ibadet uygulamalarındaki farklılıklardan kaynaklanır.