Pszenica

Pszenica (Triticum spp.) to jedna z najważniejszych roślin uprawnych na świecie, stanowiąca podstawowe zboże w diecie wielu kultur. Należy do rodziny Poaceae i obejmuje kilka gatunków, z których najważniejsze to pszenica zwykła (Triticum aestivum) oraz pszenica durum (Triticum durum).

Opis botaniczny i uprawa: pszenica to roślina jednoroczna o kłosie z ziarnem. Odmiany różnią się budową i zawartością glutenu. W uprawie stosuje się zimowe i wiosenne formy, zależnie od klimatu. Wymaga gleby żyznej, umiarkowanie wilgotnej i odpowiedniego nawożenia; zbiory następują, gdy ziarno dojrzewa.

Zastosowania i przetwarzanie: ziarno pszenicy mielone na mąkę jest podstawą chleba, bułek, ciast i makaronów. Pszenica durum jest wykorzystywana głównie do makaronów ze względu na wysoką zawartość glutenu i charakterystyczną barwę. Wersje pełnoziarniste zachowują więcej błonnika, witamin z grupy B i minerałów.

Znaczenie gospodarcze i historyczne: uprawa pszenicy sięga neolitu; obecnie jest kluczowym surowcem w produkcji żywności na świecie. Najważniejsze regiony produkcyjne to Chiny, Indie, Rosja, USA, Kanada i Europa.

Wyzwania i zrównoważony rozwój: uprawa pszenicy wymaga znacznych nakładów wody i nawozów azotowych, a także ochrony przed chorobami i szkodnikami. Zmiany klimatu i rosnące zapotrzebowanie skłaniają do opracowywania nowych odmian, które łączą wysoką wydajność z odpornością.