Prolaktinom

Prolaktinom, prolaktin üreten bir hipofiz adenomu olup hipofizin ön lobunda oluşan bir tümördür. En sık görülen fonksiyonel (hormon üreten) pituitary adenomudur ve mikroadenom (çapı < 10 mm) ile makroadenom (çapı ≥ 10 mm) olarak sınıflandırılır. Mikroadenomlar çoğunlukla asemptomatik veya hiperprolaktinemiyle kendini gösterirken, makroadenomlar baş ağrısı ve görme alanı bozuklukları gibi kriyatif semptomlar da yapabilir.

Klinik bulgular hastanın cinsiyet ve tümör boyutuna bağlı olarak değişir. Kadınlarda amenore (adet düzensizliği veya durması), galaktore (memeden süt akıntısı) ve infertility sık görülen belirtilerdir; erkeklerde libido kaybı, impotans ve galaktore dikkati çekebilir. Her iki cinsiyette de makroadenomlar baş ağrısı ve görme kaybı gibi komisyon bulgularına neden olabilir. Hipogonadizm nedeniyle kemik mineral yoğunluğu düşebilir ve osteoporoz riski artabilir.

Tanı, klinik bulguların ışığında laboratuvar ve görüntüleme ile konulur. Serum prolaktin düzeyi yükselir; gebelik testi negatif veya farklı nedenlere bağlı olarak değerlendirilebilir. Tanıda ayrıca MRI hipofiz kullanılarak tümör boyutu ve yayılımı belirlenir. Diğer hiperprolaktinemi nedenleri (ilaçlar, hipotalamik hastalıklar, böbrek/karaciğer yetmezliği, makroprolaktinemi) ayırt edilmelidir.

Tedavi, çoğunlukla dopamin agonistleriyle başlar. Kabergolín ve bromokriptin ilk tercih edilerdir; prolaktin düzeyi düşer, adet döngüleri normale dönebilir ve kısırlık düzelebilir. Mikroadenomlar çoğu durumda medikal tedaviyle kontrol altına alınır; makroadenomlarda görsel semptomlar varsa cerrahi rezeksiyon (transsfenoidal cerrahi) düşünülür. Radyoterapi, ilaçlara yanıt verilmeyen veya cerrahiye uygun olmayan durumlarda nadir olarak kullanılır. Fazla prolaktin üretiminin düzelmesiyle semptomlar kısmen veya tamamen gerileyebilir; tedavi süresi ve izlem, tümör boyutu ve prolaktin düzeyine göre düzenlenir.