Nútímasamfélagið

Nútímasamfélagið er íslenskt hugtak sem notað er í félagsvísindum og almennri umræðu til að lýsa samfélagsgerð síðari hluta 20. aldar og upphafs 21. aldar. Það einkennist af hnattvæðingu, upplýsingatækni og breytingum á vinnu- og efnahagskerfi sem hafa áhrif á stofnanir, menntun, fjölskyldulíf og borgarskipulag.

Helstu einkenn nútímasamfélagsins eru aukin notkun upplýsingatækni og netmenningar, hnattvæðing og flæði fólks og fjármagns, sveigjanlegur vinnumarkaður og þjónustuhagkerfi, aukin borgar- og menningarleg fjölbreytni, og breytingar á fjölskyldu- og lífsháttum sem hafa áhrif á daglegt líf, menntun og stjórnsýslu.

Stofnanir og stjórnsýsla hafa reynt að aðlagast þessari þróun með innleiðingu stafrænnar tækni í menntakerfi, heilbrigðisþjónustu og opinberri stjórnsýslu, auk gagnadrifinnar stefnumótunar. Á sama tíma vakna áskoranir tengdar persónuvernd, gagnavernd, öryggi og ójöfnuði í aðgangi að tækni og þjónustu.

Rannsóknir og opinber umræða benda oft til tvískiptis áhrif: annars vegar aukið aðgengi að upplýsingum, sjálfstæði og tengslanet, hins vegar aukinn óstöðugleiki, ójöfnuð og ótrygging vegna tækni og fjármálakerfis. Umræður um netöryggi og friðhelgi persónuupplýsinga eru einnig mikilvæg.

Ísland hefur beitt hugtakinu í fræðilegum greinum, stefnumótun og umræðu um samfélagsbreytingar, menntun, vinnumarkað og samskipti. Í daglegu tali er það notað til að skýra hvernig tæknivæðing, hnattvæðing og fjölbreytt menning hafa áhrif á Ísland, og hugtakið tengist einnig hugmyndum eins og upplýsinga- og þekkingarsamfélaginu.

---