Motivimi

Motivimi është proces psikologjik që nxit, drejton dhe mbështet veprimet dhe arritjen e qëllimeve të një personi. Ai lidhet me dëshirat, nevojat dhe vlerësimet që nxisin një individ të fillojë një veprim, të vazhdojë me angazhim dhe të arrijë një rezultat.

Teoritë kryesore të motivimit përfshijnë teorinë e nevojave të Maslow, që paraqet një hierarki nevojash; teorinë e Vetë-Determinuar (Deci dhe Ryan), që thekson autonominë, kompetencën dhe lidhjen; teoritë e pritshmive dhe shpërblimit (Vroom) dhe teorinë e vendosjes së qëllimeve (Locke dhe Latham). Modelet moderne theksojnë ndërveprimin ndërmjet faktorëve kognitivë, emocionalë dhe socialë, duke vënë në dukje se motivimi ndryshon sipas kontekstit kulturor dhe personal.

Motivimi ndahet në motivim intrinzik (brenda, i lidhur me kënaqësinë apo interesin për veprimin) dhe motivim ekstrinzik (jashtë, i bazuar në shpërblime ose presione të jashtme). Amotivimi përfaqëson mungesën e motivimit. Edhe pse modelet e motivimit ofrojnë parashikime të rëndësishme, ato përballen me kritika lidhur me kufizimet kulturore dhe vlerësimin e situatave.

Aplikimet përfshijnë arsimin, punën, shëndetin publik dhe sportin. Ndërtimi i qëllimeve të qarta, ofrimi i feedback-ut të rregullt, rritja e autonomisë dhe krijimi i një mjedisi mbështetës janë strategji të dëshmuara për të forcuar motivimin.

Etimologjia e termit të motivimit vjen nga anglishtja motivation, me rrënjë në latinishten motivatio dhe thelbin e saj në nxitjen e veprimit. Në gjuhën shqipe, termi motivim përdoret gjerësisht si përkthimi i këtij koncepti.