Makroangiopati

Makroangiopati, büyük damarları etkileyen bir damar hastalığıdır. Diyabet, hipertansiyon ve dislipidemi gibi kronik kardiyovasküler risk faktörlerinin etkisiyle gelişen aterosklerozun bir sonucudur. Mikroangiopatiyle karşılaştırıldığında, koroner arterler, serebrovasküler damarlar ve periferik damarlar gibi büyük damarlarda plak oluşumu, daralma ve tıkanma ile karakterizedir. Uzun süreli endotel disfonksiyonu, inflamasyon ve oksidatif stres bu süreçte temel rol oynar.

Klinik tablo: Makroangiopati koroner arter hastalığı (angina pektoris, miyokart enfarktüsü), serebrovasküler hastalık (inme veya geçici iskemik atak) ve periferik arter hastalığı (bacaklarda yürürken ağrı veya kramp) şeklinde kendini gösterebilir. Büyük damarlar etkilenince aorta dallarında anevrizma veya diseksiyon riski de artabilir.

Tanı ve tedavi: Tanı, risk faktörlerinin değerlendirilmesi ile başlar ve görüntüleme yöntemleriyle doğrulanır. Doppler ultrason, bilgisayarlı tomografi anjiografi (CTA), manyetik rezonans anjiografi (MRA) ve konvansiyonel anjiografi gibi teknikler büyük damarlar üzerindeki tıkanıklıkları ve darlıkları gösterir. Laboratuvarlar lipid profili, HbA1c ve diğer kardiyovasküler risk faktörlerini izler. Tedavinin temel amacı risk faktörü kontrolüdür: yaşam tarzı değişiklikleri, kan şekeri, tansiyon ve lipid düzeylerinin kontrolü; statinler ve antiplatelet ajanlar (örneğin aspirin) kullanımı; gerektiğinde revascularizasyon (balon kateterle darlık açma, stent yerleştirme veya bypass cerrahisi).

Prognoz ve önleme: Makroangiopati, diyabetli hastalarda morbidite ve mortalitenin önemli bir nedeni olup, erken tanı ve bütüncül risk faktörü yönetimi ile önlenebilir veya ilerlemesi yavaşlatılabilir. Düzenli tarama, yaşam tarzı iyileştirmeleri ve uygun farmakolojik tedavi uzun vadeli sonuçları iyileştirir.