Lífeðlisfræði

Lífeðlisfræði er fræði sem rannsakar hvernig lífverur starfa, frá frumu til líffærakerfa, og leitast við að skýra hvernig starfsemi líkamans stuðlar að heilsu og stöðugu innra umhverfi (homeostasis). Hún skoðar hvernig kerfi líkamans taka þátt í mörgum samverkandi ferlum og hvernig þau bregðast við breytingum á umhverfi og líkamstöðu.

Undirgreinar lífeðlisfræði eru fjölbreyttar og fela meðal annars taugafræði (neurophysiology), hjartalífeðlisfræði (cardiovascular physiology), öndunarlífeðlisfræði (respiratory physiology) og frumulífeðlisfræði (cell physiology). Einnig eru rannsóknir í meltingar- og nýrnakerfi, og annarri kerfislífeðlisfræði sem skoða samverkandi starfsemi.

Til að afla þekkingar nota lífeðlisfræðingar margvíslegar aðferðir, þar á meðal tilraunir á líffærakerfum eða vefjum, rafleiðnimælingar, myndgreiningu (MRI, PET, ultrasonography) og tölulegar líkanagerðir sem stuðla að heildarskilningi kerfa.

Saga lífeðlisfræði nær aftur til forngrískra og frammi við tíðar læknisfræðilegar tröppur, en sterkustu sporin eru uppgötvun William Harveys um blóðrásina á 17. öld og hugmynd Claude Bernards um innra umhverfi (homeostasis). Á 19. og 20. öld þróaðist fagið áfram með tækni og alþjóðlegri samvinnu, sem opnaði leiðir að nýrri læknisfræði og líffræði.

Lífeðlisfræði er grundvallargrein í læknisfræði og líffræði. Hún veitir grunn fyrir skilning sjúkdóma, þróun nýrra meðferða og endurhæfingu, og stuðlar að heilsugæslu og vísindalegum rannsóknum. Í háskólum er hún mikilvæg námsleið sem undirbýr nemendur fyrir störf í læknisfræði, vísindum og heilsuvísindum.