Húsnæðisþörf

Húsnæðisþörf er hugtak sem lýsir þeirri þörf samfélagsins fyrir húsnæði sem er nægilegt, hentugt og aðgengilegt fyrir íbúa. Hún tekur til núverandi heimila og væntanlegrar framtíðarþarfar fyrir komandi heimili og hyggur að þeim sem geta átt í vanda með að eignast eða leigja húsnæði sem fullnægir þörfum þeirra.

Helstu þættir sem móta húsnæðisþörf eru fjöldi heimila sem myndast eða flyst inn í nýja staðsetningu, breytingar í stærð heimila, breytingar á tekjum og greiðslugetu, ásamt aðgengi að lánamálum og byggingarmöguleikum. Einnig felur hún í sér ófullnægjandi húsnæðisgæði, ofnæmi (yfirfyllt húsnæði) og áform um aðstoð eða hótun fyrir heimili sem búa við áskoranir sem geta leitt til heimilisleysis.

Meðferðar- og mælingarleiðir til að meta húsnæðisþörf eru margbreyttar. Algengar aðferðir fela í sér biðlista fyrir félagslegt húsnæði, hópar sem búa við ofnæmi eða ófullnægjandi aðstæður, mælingar á húsnæðiskostnaði sem hlutfalli af tekjum, og fjölda heimila sem hafa til dæmis litla eða enga möguleika á markaðslegu húsnæði. Þá nýtast þjóðhags- og byggðagreiningar til að spá fyrir um framtíðartekjur, byggingarmöguleika og þéttleika.

Rík áhersla liggur oft á að auka framboð, stytta biðlista og auka aðgengi félagslegs húsnæðis ásamt stefnumálum sem stuðla að áreiðanlegri leigu- og eiguhúsnæðisviðfangssetningu. Hér á Íslandi hefur húsnæðisþörfin verið krefjandi með auknum íbúum í höfuðborgarsvæðinu, lágu framboði og hækkandi kostnaði, sem hvetur til samhæfðra aðgerða milli ríkis, sveitarfélaga og einkageirans.

Samband: félagslegt húsnæði, leigumarkaður, byggðastefna og tekjuviðmið.