Hiperszenzitívów

Hiperszenzitívów to termin używany w języku polskim w różnych kontekstach do opisania podmiotów lub zjawisk o nasilonej wrażliwości na bodźce. W praktyce najczęściej występuje w dwóch sferach: psychologicznej, gdzie odnosi się do wysokiej wrażliwości sensorycznej, oraz medycznej, w którym chodzi o nadmierną odpowiedź organizmu na bodźce lub antygeny. Ze względu na różne znaczenia wyrażenie to bywa źródłem niejasności i wymaga doprecyzowania kontekstu.

W kontekście psychologicznym hipersensytywność często kojarzona jest z koncepcją wysokiej wrażliwości sensorycznej (ang. sensory processing sensitivity, SPS). Osoby o wysokiej wrażliwości często charakteryzują głębsze przetwarzanie bodźców, silniejsze emocje, wysoką empatię oraz skłonność do przeciążenia bodźcami. Nie jest to zaburzenie, lecz cecha osobowości lub styl przetwarzania informacji. Przegląd badań sugeruje, że odsetek osób o wysokiej wrażliwości w populacji może mieścić się w okolicach kilkunastu procent. Praktyczne podejścia obejmują zarządzanie środowiskiem i rytmem dnia, aby ograniczyć stres wynikający z nadmiaru bodźców.

W sferze medycznej pojęcie hipersensywności odnosi się do reakcji immunologicznych nadmiernie nasilonych, znanych jako hipersensytywności. Klasyfikacja Gell–Coombs wyróżnia cztery typy: typ I (natychmiastowa, IgE) obejmująca alergie i anafilaksję; typ II (cytotoksyczny) związany z IgG/IgM na komórkach; typ III (reakcja kompleksów immunologicznych) prowadzący do uszkodzeń tolicy; typ IV (odpornościowa zależna od limfocytów T) odpowiedzialny za choroby kontaktowe i opóźnione reakcje. Zrozumienie kontekstu jest kluczowe, ponieważ hipersensywność może mieć charakter normalny (psychologiczna) lub kliniczny (immunologiczny) i wymaga odrębnych metod diagnozy i leczenia.

Zob. także: wysoką wrażliwość, hipersensytywność, nadwrażliwość.