Filopodlar

Filopodlar (filopodia), pek çok ökaryotik hücrede görülen ince, iğsi biçimli ve actin zengini çıktı uzantılarıdır. Genelde 0.1–0.2 mikrometre çapında ve birkaç mikrometreden onlarca mikrometre uzunluğa kadar uzayabilirler. Bir filopodun çekirdeği, paralel olarak düzenlenmiş aktin filamentlerinden oluşan uzun bir çekirdek yapısına sahiptir ve uçtan uca mekanik olarak destekleyici bir düzen sağlar.

Biçimlendirme ve oluşum süreci aktin polimerizasyonu ile yönlendirilir. Uç bölgede yeni aktin monomerlerinin eklenmesiyle uzama sağlanır. Aktin filamentlerinin paralel düzenlenmesini fascin gibi çapraz bağlayıcılar ve Ena/VASP ailesi gibi proteinler destekler. Forminler (ör. mDia1, mDia2) ve Rho ailesi GTPazları (özellikle Cdc42) filopod oluşumunun düzenlenmesinde önemli rol oynar. Arp2/3 kompleksi ise lamellipodiyumlarda baskın olan bir aktüel aktüalizasyon sağlar ve filopodlar ile etkileşimlerinde farklı bir düzen sunar.

Fonksiyonlar açısından filopodlar çevresel sinyalleri algılamak, kimyasal uyarılara yönlendirme ve temas rehberliği sağlamak için kullanılır. Özellikle sinir gelişimi sırasında büyüme konileri ile sinir yollarının yönlendirilmesinde önemli rol oynar; hücreler arası iletişim ve mekân algısında da katkıda bulunabilir. Filopodlar, bağışıklık hücreleri ve diğer hücre tiplerinde de bulunur ve bazı durumlarda endositoz süreçlerinde rol alabilir.

Araştırmalar, filopodların hücre davranışını yönlendiren mekanosensörler olarak da işlev görebileceğini göstermektedir. Bu yapılar, hücre hareketi, migrasyon ve gelişim süreçlerinde önemli bir bileşen olarak değerlendirilmektedir.