Eftirspurnarlíkanið

Eftirspurnarlíkanið lýsir sambandi milli verðs vöru eða þjónustu og þeirrar magn sem neytendur eru tilbúnir og færir um að kaupa á viðkomandi verði. Almennt gildir að þegar verð vöru hækkar, dregst eftirspurnin saman, það er að segja að neytendur kaupa minna magn. Öfugt er því farið þegar verð lækkar, en þá eykst eftirspurnin. Þetta er þekkt sem lögmál eftirspurnarinnar.

Eftirspurnarlíkanið er oft grafískt sett fram með eftirspurnarferli sem sýnir magn á x-ás og verð á y-ás. Þetta ferli er venjulega hallandi niður á við til að tákna hið neikvæða samband milli verðs og magns.

Fjöldi annarra þátta getur einnig haft áhrif á eftirspurnina til viðbótar við verð. Þar á meðal eru tekjur neytenda, verð á tengdum vörum (skiptivörur og meðlætisvörur), smekkir og óskir neytenda, væntingar um framtíðarverð og framboð og svo framvegis. Ef einhver af þessum þáttum breytist, án þess að verðið á viðkomandi vöru breytist, verður til breyting á eftirspurn, sem sýnir sig sem tilfærslu á eftirspurnarferlinu til hægri (aukning í eftirspurn) eða vinstri (minnkun í eftirspurn).

Eftirspurnarlíkanið er grundvallarhugtak í hagfræði og er notað til að greina markaðsverð, skilja hegðun neytenda og spá fyrir um áhrif breytinga á verð eða aðra þætti á markaðinn. Það er mikilvægt verkfæri fyrir fyrirtæki sem vilja skilja markaðinn sinn og stefna sölufulltrúa sína.