Anlatma

Anlatma, Türkçede fiil kökünden türeyen bir isimdir ve genelde bir şeyi anlatma eylemini ya da anlatılan içeriği ifade eder. Fiil olarak anlatmak eyleminin isimleşmiş biçimi olan bu sözcük, bir olayın, bilgilerin veya duyguların aktarıldığı süreci kapsar. Anlatma, kişisel anlatıdan bilimsel açıklamaya kadar geniş bir kullanım yelpazesine sahiptir ve yazılı ya da sözlü iletiyle gerçekleştirilebilir.

Köken olarak anlatmak fiilinden türeyen -ma ekinin almasıyla oluşur. Bu nedenle arasında anlatma, anlatım, anlatı gibi benzer kavramlar bulunur; anlatma genelde belirli bir içeriğin aktarılması eylemini vurgular, anlatım iletimin biçimini ve üslubunu, anlatı ise bir olay örgüsünü veya hikayeyi ifade eder. Günlük dilde anlatma, açıklama veya bilgi aktarma anlamında kullanılırken, edebiyat ve iletişim bilimlerinde anlatım, üslup ve anlatı terimleri daha sık kullanılır.

Kullanım açısından anlatma ile anlatım ve anlatı arasındaki farklar ortaya konabilir: anlatma daha çok içeriğin aktarıldığı eylemi belirtirken, anlatım iletimin nasıl gerçekleştirildiğini ve dilsel biçimini, anlatı ise bir metnin veya sözlü anlatının oluşturduğu olay örgüsünü ifade eder. Anlatmaya dair kavramsal çerçeve, eğitim, gazetecilik ve edebiyat gibi alanlarda yerleşmiştir.

Kaynaklarda, anlatma genel bir eylem olarak tanımlanır; daha ayrıntılı karşılıklar için anlatım ve anlatı terimleriyle birlikte incelenir.