Amoniak

Amoniak (NH3) to bezbarwny gaz o charakterystycznym ostrym zapachu. Rozpuszcza się w wodzie, tworząc roztwór amoniakalny NH4OH, będący słabą zasadą. W roztworze wodnym amoniak działa jako baza Bronsteda–Lewina, a w atmosferze łatwo reaguje z innymi substancjami.

W przemyśle najważniejszym źródłem amoniaku jest proces Haber-Bosch, w którym azot z powietrza łączy się z wodorem pod wysokim ciśnieniem i temperaturą w obecności katalizatora żelazowego, dając amoniak. Proces ten jest fundamentalny dla produkcji nawozów azotowych i surowców chemicznych, a jego skala ma duże znaczenie dla gospodarki światowej.

Zastosowania amoniaku obejmują produkcję nawozów (np. mocznik, siarczan amonu, azotan amonu), syntezę wielu chemikaliów i kwasu azotowego, a także zastosowania w chłodnictwie (jako czynnik chłodniczy) i czyszczeniu przemysłowym. Jest także wykorzystywany jako surowiec w przemyśle chemicznym i farmaceutycznym.

Bezpieczeństwo i środowisko: amoniak w wysokich stężeniach działa drażniąco na oczy, drogi oddechowe i skórę; nie jest palny w zwykłych warunkach, lecz jego opary mogą być niebezpieczne przy większych stężeniach. Jest higroskopijny i łatwo tworzy sole amoniowe z kwasami. Wypadki i emisje amoniaku mogą wpływać na jakość powietrza i wodne ekosystemy, przyczyniając się do eutrofizacji.

W przyrodzie amoniak występuje w cyklu azotu: powstaje podczas rozkładu materii organicznej, w glebie i w organizmach, a także powstaje w atmosferze w wyniku procesów bakteryjnych i chemicznych.