çözünmeyen

Çözünmeyen, çözünebilenliğin yokluğunu ifade eden Türkçe bir sıfattır. Bir maddenin belirli bir çözücü altında, belirli bir sıcaklıkta ya da genel olarak pratik olarak çözülemeyecek durumda olduğu durumlarda kullanılır. Özellikle kimya ve malzeme bilimlerinde, “çözünmez” veya “çözünmeyen” terimi, bir maddeyle çözücü arasındaki etkileşimin çok zayıf olduğunu ya da maddenin çözünecek miktarda çözülemeyeceğini belirtir. Çözünürlük kavramı ise sıcaklık, çözücü türü ve pH gibi faktörlerden etkilenir; aynı madde farklı koşullarda farklı ölçülerde çözünebilir.

Çözünmezlik çoğu zaman bir ölçü kavramıdır. Pratikte bir bileşen çözüldüğünde ya da bir çözelti için anlamlı miktarda çözünebildiğinde “çözünür” olarak değerlendirilir; aksi halde “çözünmez” olarak nitelendirilir. Kimyada çözünebilen tuzlar için çözünürlük, sıcaklıkla değişen bir denge olarak ele alınır. Çözünmezlik, bazı maddelerin suya karşı çok düşük çözünürlüğe sahip olduğu anlamına gelir ve bu durum laboratuvar ve endüstri uygulamalarında önemli sonuçlar doğurur.

Günlük örneklerde suya karşı insoluble kabul edilen bazı bileşikler arasında metal hidroksitleri (Al(OH)3, Fe(OH)3) ile bazı tuzlar (BaSO4, CaCO3) bulunur. Çözünmezlik, ilaçların biyoyararlanımı, çevresel kirliliklerin davranışı ve malzeme tasarımı gibi alanlarda önemli etkilere sahiptir.

Günlük dilde çözünmezlik, bir sorun ya da durumun mevcut bilgilerle çözülemeyeceği anlamında mecazi olarak da kullanılır.