çözelti

Çözelti, iki veya daha fazla bileşenin bir çözücü içinde homojen olarak dağıldığı tek fazlı bir karışımdır. Çözünen (solut) çözeltide daima çözünmüş olan kısmı oluşturur; çözücü ise çözeltiyi oluşturan ana fazdır. Çözelti mikroskopik düzeyde homojen görünür ve faz ayrımı yoktur.

Çözelti türleri genelde çözücü ve çözünenin durumuna göre sınıflandırılır. Sulu çözelti, çözücü olarak suyun kullanıldığı örneklerdir (örneğin şekerli su). Gaz çözelti, çözücü veya çözünen gazlardan oluşabilir (örneğin hava). Katı çözeltiler veya katı alaşımlar ise çözücü içinde çözünenin katı halde dağıldığı durumlardır (örneğin bakır-çinko alaşımı).

Özellikler arasında tek fazlı yapı, homojenlik ve görünürde faz ayrımının olmaması sayılır. Çözelti içindeki çözünenler iyonlar veya moleküller halinde dağılır. Çözünürlük, belirli bir sıcaklıkta çözünebilen maksimum çözünen miktarıdır ve genelde sıcaklıkla değişir. Çözeltinin davranışı çözürücü ile çözünen arasındaki etkileşimlere bağlıdır. Koligatif özellikler (kaynama noktası yükselmesi, donma noktası alçalması vb.) çözelti içindeki tanecik sayısına bağlıdır.

Kullanım alanları ve ölçüm: Çözeltiler kimya laboratuvarlarında, endüstride ve farmasötikte temel kavramdır. Konsantrasyonlar değişik yöntemlerle ifade edilir; en yaygınları molarite (M, çözünenin mol sayısı litre çözelti başına), molalite (m, çözünenin mol sayısı kilogram çözücü başına), mole kesiri ve yüzde kütle/hacim gibi ölçülerdir. Çözelti hazırlama, çözücü ile çözünenin karıştırılması, ısıl işlem veya çalkama ile yapılır; sıcaklık ve basınç bu süreçte önemli etkilere sahiptir.