çözünürlüünü

Çözünürlük, bir maddenin belirli bir çözücüde, belirli bir sıcaklıkta çözünebilme kapasitesidir ve doygun çözelti oluşana kadar çözünebilen maksimum miktar olarak tanımlanır. Çözünürlük değerleri genellikle gram çözünen madde/100 gram çözücü (g/100 g), molarity (mol/L) veya molalite (mol/kg) gibi birimlerle ifade edilir. Sıcaklık, çözücü ve çözünen arasındaki etkileşimler, çözünebilme miktarını doğrudan etkiler; çoğu katı için sıcaklık yükseldikçe çözünürlük artar, gazlar için ise çözünürlük genelde azalır.

Çözünürlüğü etkileyen ana faktörler arasında çözücü tipine göre kimyasal etkileşimler, sıcaklık ve basınç (özellikle gazlar için), pH ve iyonik güç, karmaşıklaşma tepkimleri, kristal formu (polimorfizm) ve çözünen parçacıklarının boyutu sayılabilir. Doygun çözelti kavramı, belirli bir sıcaklıkta çözücüye maksimum miktarda çözünebilen çözüneni ifade eder ve bu dengeye ulaşıldığında artık ek çözünen çözünemez.

Çözünürlüğün ölçümü ve uygulanması bilimsel alanlarda geniş yer tutar. İlaç endüstrisinde biyoyararlanımı, çevre biliminde kirleticilerin hareketliliğini ve dayanıklılığını, gıda ve boya endüstrisinde üretim süreçlerini ve kaliteyi belirler. Ayrıca kristalizasyon, ayırma ve saflaştırma işlemlerinde temel parametrelerden biridir. Türkçe karşılık olarak çözünebilme kapasitesi anlamına gelen çözünürlük veya çözünürlülük kullanılır ve bağlamına göre çözünürlülüğünü/çözünürlük değeri gibi biçimler alabilir.