ákvarðanatökuflæði

Ákvörðunartökuflæði (ákvarðanatökuflæði) er hugtak í stjórnun, sálfræði og upplýsingakerfisfræði sem lýsir þeirri röð skrefa sem einstaklingar eða hópar fara í gegnum þegar þeir taka ákvarðanir. Flæðið getur átt við bæði persónulega ákvarðanatöku og kerfisbundin vinnubrögð innan stofnana. Helstu þættir þess eru vandamálaskil, gagnaöflun og gagnaúrvinnsla, matsferli yfir möguleika, kostnaðar- og ábatamat, ákvörðun, framkvæmd og eftirlit með árangri og endurskoðun.

Í fræðunum eru tvö megin sjónarmið um ákvarðanatöku: normative nálgun sem lýsir idealferli rökréttunar ákvarðana og descriptive nálgun sem lýsir raunverulegri ákvarðanatöku sem getur einkennst af takmörkunum eins og tíma, óvissu og upplýsingabúi. Prescriptive aðferðir miða að því að bæta ákvarðanir með verkfærum og ferlum sem leiðbeina gagnaöflun, mati og vali.

Notkun ákvarðunarflæðis er víðtæk: í fyrirtækjum og stofnunum, í stefnumótun og hönnun, sem og í sálfræði og hegðunarfræði. Helstu verkfæri sem notuð eru til að skipuleggja og meta valkosti eru ákvarðunartré (decision trees) og flæðirit, auk margbreytugreiningar (MCDA).

Takmarkanir og gagnrýni felast oft í tímaþröng, ófullnægjandi eða óvissum gögnum, og félagslegum áhrifum sem hafa áhrif á ákvarðanir. Þess vegna er ákvörðunartökuflæði oft aðlagað sem sveigjanlegt ferli sem tekur tillit til aðstæðna og takmarkana.