áhættuþátta

Áhættuþættir eru þættir sem tengjast aukinni líkum á að þróa sjúkdóm eða heilsuástand. Þeir geta verið breytilegir eða óbreytanlegir og eiga uppruna sinn í líffræði, hegðun, umhverfi eða félagslegum aðstæðum. Í faraldsfræði eru þeir greindir með samanburði milli hópa og með tölfræðilegum aðferðum sem meta styrk tengsla og áhrif breyttra þátta.

Dæmi um áhættuþætti fyrir ýmsa sjúkdóma: Fyrir hjarta- og æðakerfið eru reykingar, háþrýstingur, hátt kólesteról,-offita, lítil hreyfing og aldur auk ættarsögu. Fyrir tegund 2 af sykursýki eru offita, óhreyfing og ættarsaga mikilvæg. Fyrir krabbamein eru tóbaksnotkun, langvarandi áfengisneysla og sumir sýkingar sem tengjast ákveðnum krabbameinum.

Hvernig eru áhættuþættir notaðir? Í klínísku starfi og forvarnarstefnu eru þeir notaðir til að meta áhættu, beina aðgerðum að breyttum þáttum sem hægt er að hafa áhrif á og leggja áherslu á skimun og forvarnir.

Takmarkanir: Tengsl milli áhættuþátta og sjúkdóma eru ekki alltaf orsök; þættir geta verið samverkandi eða hafa áhrif sem eru ekki beint orsakasamband. Mælingar og samhengi gagnasafna geta einnig takmarkað túlkun.

Sjá einnig: áhættumat, faraldsfræði.