áhættugreiningu

Áhættugreiningu er ferli sem felur í sér að bera kennsl á mögulegar hættur, meta líkur þeirra og hugsuð áhrif og forgangsraða þeim. Markmiðið er að draga úr eða stjórna áhættu með viðeigandi viðbrögðum. Ferlið er kjarninn í áhættustjórnun og notað í mörgum geirum, meðal annars í starfsöryggi, heilsuvernd, umhverfisvernd, rekstri og upplýsingaöryggi. Það stuðlar að samræmdu verklagi samkvæmt stöðlunum, þar á meðal ISO 31000.

Ferlið felur oft í sér skrefin: 1) skilgreining umfangs og gildissviðs; 2) auðkenningu hættna (hazards) og orsaka; 3) matsferli sem metur líkindi og áhrif; 4) forgangsraðun og ákvörðun um viðbrögð; 5) innleiðingu viðeigandi ráðstafana og eftirlit/endurmat.

Aðferðir geta verið bæði kvalitatífar og kvantatífar. Kvalitatífar aðferðir byggja á mati líkindas og áhrifa og notast oft við áhættulíkindamatrix. Kvantatífar aðferðir fela í sér FMEA (Failure Modes and Effects Analysis), HAZOP og aðrar tölfræðilegar eða tengdar tækni þar sem forgangsraðað er niðurstaða. Notkun ISO 31000 og ISO 31010 styður þessi vinnubrögð.

Notkun áhættugreiningu breytist eftir geiri: tryggir starfsöryggi og heilsu, hjálpar við upplýsingaöryggi, stjórnun verkefna og rekstraröryggi og getur bætt umhverfis- og framleiðslustjórnun. Hún auðveldar samræmi við lög og reglur og stuðlar að betri nýtingu fjármuna og auðlinda.

Aðferðin fær best stig þegar gæði gagna eru góð og fyrir sjaldgæfar eða áhyggjufullar tilvik. Óvissa, breytingar á tækni og ferlum, kostnaður og tímafrekni eru áskoranir sem krefjast stöðugs endurmats og hnitmiðaðrar þjálfunar.