áformunar

Áformunar er hugtak í íslensku sem lýsir ferli þess að gefa hlut eða efni form. Það vísar til aðferða og starfsemi sem móta efni í tiltekna lögun eða útlit, hvort sem um ræðir handverk, iðnað eða náttúruleg ferli.

Orðrótin byggist á sögninni forma með forskeytinu á- sem gefur til kynna að um ferli sé að ræða. Sem samsett nafnorð er áformunar notað til að nefna þá starfsemi sem miðar að því að skapa eða breyta formi.

Notkun áformunar er mest til í list- og hönnunarstarfi, iðnaði, byggingarverkefnum og verk- og véltæknilegum framkvæmdum þar sem lögun hluta skiptir máli. Hún getur einnig lýst náttúrulegri áformun, til dæmis hvernig veðrun og jarðvegsferlar móta landslag.

Áformunar tengist hugtökum eins og formgerð, mótun og hönnun og er oft notuð í kennslubókum, greiningartextum og frásögnum til að útskýra hvernig hlutir fá sinn endanlega lögun. Í auknum mæli er hugtakið nýtt til að lýsa ferlum í þátttökustöfum, verkfræðihugmyndum og framleiðsluferlum þar sem form og virkni eru forsenda gæðs og nytsamleika.