wodorotlenów

Wodorotlenki to grupa związków chemicznych zawierających grupę wodorotlenową OH−. W roztworach wodnych stanowią zasadowe jony OH−, a ich sole powstają z metalami. W praktyce najważniejszymi przedstawicielami są wodorotlenki metali alkalicznych i ziem alkalicznych, takie jak NaOH, KOH, Ca(OH)2 i Mg(OH)2. Roztwory wodne wodorotlenków charakteryzują się wysokim pH i właściwościami zasadowymi.

Właściwości chemiczne wodorotlenków zależą od metalu. Zasadowe roztwory reagują z kwasami, tworząc sole i wodę. W reakcji z dwutlenkiem węgla z powietrza lub roztworami CO2 mogą tworzyć węglany. Wiele wodorotlenków metali grup 1 i 2 jest dobrze rozpuszczalnych w wodzie (NaOH, KOH), natomiast Ca(OH)2 i Mg(OH)2 są mniej rozpuszczalne. W wysokich temperaturach niektóre wodorotlenki ulegają dehydratacji lub rozkładowi na tlenki i wodę.

Powstawanie i występowanie: wodorotlenki powstają m.in. w reakcji metali z wodą (np. 2Na + 2H2O → 2NaOH + H2) oraz w wyniku neutralizacji kwasów przez silne zasady. Są szeroko rozpowszechnione w naturze i w przemyśle, zarówno w postaci czystych związków, jak i rozpuszczonych w wodzie.

Zastosowania: NaOH i KOH używane w przemyśle chemicznym do produkcji detergentów, papieru, chemikaliów i płytek, Ca(OH)2 (wapno gaszone) stosuje się w budownictwie, odkwaszaniu gleby, uzdatnianiu wody i produkcji cementu, Mg(OH)2 bywa stosowany jako środek antykwaśny i w niektórych preparatach farmaceutycznych.

Bezpieczeństwo: wodorotlenki są silnie żrące i drażniące dla skóry, oczu i błon śluzowych. Kontakt powinien być ograniczony, stosuje się ochronę osobistą i odpowiednie pojemniki. Skutki żelazne w reakcjach z kwasami mogą być silne, a ich kontakt z kwasowymi roztworami prowadzi do gwałtownego wydzielania ciepła.