umhverfisleguáhrifum

Umhverfisleguáhrif eru áhrif á umhverfið sem orsakast af mannlegri starfsemi eða náttúrulegum ferlum. Þau geta verið jákvæð eða neikvæð, beint eða afleiðingar, stutt eða langvarandi, og þau geta átt upptök staðbundin eða á heimsvísu. Viðfangsefnið er kjarninn í stefnumótun um sjálfbæra þróun og ná yfir áhrif á loftslag, loftgæði, vatn, jarðveg, líffræðilegan fjölbreytileika og menningararfleifð.

Helstu svið þar sem umhverfisleguáhrif koma fram eru loftgæði og mengun, vatnsbúskapur, jarðvegs- og landslagsbreytingar, líffræðilegur fjölbreytileiki, orkunotkun og orkuframleiðsla, landnotkun og byggð. Áhrif geta verið beint (t.d. útblástur) eða óbein (t.d. breytingar á landnotkun), og þær geta birst sem stutt- eða langtíma.

Til að meta umhverfisleguáhrif notast oft við umhverfisáhrifamat (EIA) og líftímaáætlun (LCA). EIA felur í sér skima, afmarkun (scoping), gagnaöflun og samráð við hagsmunaaðila áður en ákvörðun er tekin og úrbætur ráðgerðar. LCA metur umhverfisleg áhrif vöru eða ferla yfir líftíma, frá hráefni til endurvinnslu, og mælir áhrif á koltvísíringslosun, orkunotkun, vatnsnotkun, úrgang og líffræðilegan fjöbreytileika.

Markmiðið er að draga úr neikvæðum áhrifum, auka jákvæð áhrif og stuðla að sjálfbærri nýtingu auðlinda. Við ákvarðanir og framkvæmd fylgja reglugerðir og ferlar sem fela í sér bestu tiltæku tækni, orkuskipti, endurvinnslu, grænar samgöngur og verndun náttúru- og menningarminja. Gagnsæi og samráð við hagsmunaaðila eru lykilþættir í eftirliti og eftirfylgni.