udhëheqjen

Udhëheqja është procesi i influencës, planifikimit, vendimmarrjes dhe koordinimit të njerëzve dhe burimeve për të arritur një qëllim të përbashkët. Ajo përfshin formimin e vizionit, komunikimin e qëllimeve, motivimin e të ndjekurve, zgjidhjen e konflikteve dhe menaxhimin e ndryshimeve. Përmes udhëheqjes, të ndjekurit angazhohen në një rrugë të përbashkët, ndërtohet besimi dhe respektohet etika. Termi “udhëheqje” rrjedh nga ideja e drejtimit të një rrugë drejt një qëllimi.

Teoritë dhe modelet e udhëheqjes vihen në lojë: teoritë e tipareve theksojnë karakteristikat personale; modelet e sjelljes fokusohen te stili i udhëheqjes; modelet kontingjente/situacionale sugjerojnë që stili duhet të përshtatet me kontekstin dhe me ndjekësit. Teoritë moderne përfshijnë udhëheqjen transformuese, transaksionale, udhëheqjen e shërbimit dhe atë autentike, si dhe konceptin e udhëheqjes së marrëdhënieve (LMX).

Stilet tipike përfshijnë autoritar (vendimmarrje centralizuar), participues (bashkëpunim dhe përfshirje e ndjekësve) dhe laissez-faire(lejim për punën në mënyrë të pavarur). Në praktikë shpesh përdoret një përzierje stile.

Funksionet kryesore përfshijnë formimin e vizionit dhe strategjisë, mbështetjen dhe motivimin e ekipit, komunikimin efektiv, vendimmarrjen dhe zhvillimin e kapaciteteve të ndjekësve.

Faktorët ndikues përfshijnë kontekstin kulturor dhe organizativ, besimin dhe integritetin, marrëdhëniet me ndjekësit, diversitetin dhe etikat. Vlerësimet shpesh bazohen në performancën e ekipit, angazhimin dhe mirëqenien e të përfshirëve.