turbomotorë

Turbomotorët janë motorë me djegje të brendshme që fitojnë fuqi shtesë duke përdorur një pajisje të quajtur turbo-pushues (turbocharger). Turbo-pushuesi përdor energjinë nga gazrat e shkarkimit për të ngarkuar ajrin që hyn në dhomën e djegjes. Ajri i ngarkuar rrit densitetin në cilindër, duke lejuar djegien të jetë më efikase dhe, për një nivel të caktuar të karburantit, rrit fuqinë dhe mund të përmirësojë efikasitetin e përgjithshëm të motorit.

Në funksion, gazrat e shkarkimit ngisin turbinen që është në rrotin e turbos; kjo e lidhur me një kompresor shtyn ajrin që hyn në motor. Kontrolli i shtypjes mund të bëhet me një wastegate ose me turbina me geometri të ndryshueshme. Si rezultat, motorët marrin më shumë ajër gjatë ngarkes, pa u rritur tej mase volumi i djegies. Kjo rrit aftësinë e motorit për të arritur fuqi shtesë pa zgjerim të motorit.

Llojet e turbomotorëve mund të jenë turbo njëshirësh (single turbo), binjakë (twin-turbo) ose me sistemet me geometri të ndryshueshme (variable geometry turbo). Intercooler ftoh ajrin e ngarkuar para se të mbërrijë në dhomën e djegjes, duke përmirësuar konsistencën dhe performancën gjatë ngarkes së lartë.

Historikisht, turbo-pushuesi u zhvillua nga Alfred Büchi në fillim të shekullit të 20-të dhe u përhap në aviacion dhe motorët diesel për gjysmën e mesit të shekullit të 20-të. Përdorimi në automobilizëm u bë i përhapur gjatë viteve 1960-1970 dhe, sot, është standard në shumicën e makinave moderne, si dhe në aviacion dhe përdorime industriale të fuqisë.

Përfitimet përfshijnë fuqi më të madhe me një motor më të vogël, efikasitet më të mirë të karburantit dhe mundësinë për të arritur emetime më të kontrolluara në disa kontekste. Sfida kryesore përfshin lag-un e përjetshëm të motorit, nxehtësinë shtesë dhe nevojën për mirëmbajtje të rregullt të vajit, filtrave dhe sistemit të mbulimit të nxehtësisë.