trójwalentny

Trójwalentny to przymiotnik stosowany w chemii do opisania atomu lub jonu, który ma zdolność tworzenia trzech wiązań chemicznych, czyli walencję równą trzem. Termin wywodzi się od przedrostka trzy- oraz od pojęcia walencja (walencyjność), używanego do określania zdolności tworzenia wiązań w cząsteczkach.

W praktyce trójwalentność dotyczy wielu pierwiastków i ich związków, w których centrum atomu tworzy trzy wiązania z innymi atomami. Przykładowo bor w BF3, azot w NH3, glin w AlCl3 oraz fosfor w PF3 wykazują typową trójwalentność. W niektórych kontekstach pierwiastki mogą wykazywać walencję trzy w jednym związku i inną w innym; na przykład azot w różnych związkach może przyjmować różne stany wiązań, a fosfor może występować w związkach o różnej liczbie wiązań (PCl3 vs PCl5).

Różnica między walencją a stanem utlenienia polega na tym, że walencja odnosi się do liczby faktycznie obserwowanych wiązań chemicznych, podczas gdy stan utlenienia to formalny ładunek elektronu w cząsteczce. Walencja nie zawsze jest stała i może zależeć od kontekstu chemicznego oraz struktury związku. W niektórych gałęziach chemii, zwłaszcza inorganicznej i materiałoznawstwie, terminy trójwalentność używa się do opisu centrów bondingowych o zdolności tworzenia trzech wiązań.

Zobacz także: walencja, stan utlenienia, związki trójwalentne.