tranzystorów

Tranzystor to półprzewodnikowy element sterujący prądem, który umożliwia kontrolowanie przepływu między dwoma elektrodami na podstawie sygnału na trzeciej elektrodzie. Najważniejsze rodziny tranzystorów to bipolarny tranzystor złączowy (BJT) i tranzystor polowy złączowy (FET). W BJT trzy zakończenia nazywane są emiterem, bazą i kolektorem; w FET – źródłem, bramką i drenem. Działanie opiera się na zjawiskach półprzewodnikowych: w BJT prąd kolektora jest kontrolowany przez prąd bazy; w FET prąd zależy od napięcia na bramce, a kanał między źródłem a drenem przewodzi prąd.

BJT występuje w wersjach NPN i PNP. Z reguły zapewnia większe wzmocnienie prądu i nadaje się do zastosowań analogowych i cyfrowych jako przełącznik i wzmacniacz. FET obejmuje m.in. MOSFET i JFET. MOSFETy mają izolowaną bramkę i bardzo dużą impedancję wejściową; występują jako typy enhancement i depletion. JFET wykorzystuje polaryzację p-n, również pracuje jako przełącznik lub wzmacniacz, ale z innym charakterem sterowania.

Historia: tranzystor został wynaleziony w 1947 roku w Bell Labs przez Johna Bardeena, Waltera Brattaina i Williama Shockleya. Wynalazek zastąpił lampy elektronowe w elektronice użytkowej i stał się podstawą rozwoju układów scalonych. Dzisiaj tranzystory wykonywane są głównie z krzemu i wytwarzane w procesach litograficznych, tworząc podstawę nowoczesnych komputerów i urządzeń elektronicznych.

Zastosowania obejmują wzmacnianie sygnałów, przełączanie w układach cyfrowych oraz konwersję energii w elektronice mocy. Dzięki miniaturyzacji i integracji liczba tranzystorów na układach rośnie, co umożliwia coraz większą funkcjonalność i wydajność elektroniki.