súrefnisskortsstöðu

Súrefnisskortsstöðu er ástand þar sem líkaminn fær ekki nægilegt súrefni til vefja vegna lækkunar í slagæðasúrefnisinnihaldi eða truflana í súrefnisflutningi og notkun í vefjum. Hún getur átt uppruna í innöndun lofts með lágu súrefnisinnihaldi, lungnasjúkdómi sem hindrar loftunar, hjarta- eða æðavisund, eða hurð á tilflutningi súrefnis til vefja. Sýklasýkingar, lungnabólga, COPD, hjartabilun, versnandi lungnastarfsemi og há loftslag eru dæmi um orsakir. Einnig geta eitrun eða methemóglobín-truflanir valdið súrefnisnýtingu í vefjum.

Einkenni og merki súrefnisskortsstöðu fara eftir styrkleika og gildi þessara truflana. Algengustu einkenni eru einföld: andnauð, hraðari öndun, hraður púls, vanlíðan, kvíði eða rugl. Í alvarlegum tilfellum getur gula eða svimi, blåmi á vörum eða nefi komið fram. Við börn og veika einstaklinga getur deigslíkur, svefntruflanir og vanlíðan komið fram fyrr. Greining felur í sér mælingu á slagæðasúrefnismettun (SpO2) og slagæðargaslágur (ABG) til að ákvarða PaO2 og súrefnisflæði. Til skoðunar koma einnig röntgenilækningar, lungna- og hjartalækningar, auk annarra rannsókna til að finna orsök.

Meðferð fer eftir alvarleika og orsak. Grunnatriði eru að tryggja öndun og öndunarfærin, veita súrefni og meðhöndla orsökina. Mild aukning með súrefni eða notkun á andlitsbúnaði er notuð; alvarlegum tilfellum reynir á hjálpartæki eins og vönduð öndunarvél eða háþróaða tækni. Forvarnir fela í sér eftirlit með lungnasjúkdómum, verkun á loftmengun, bólusetningar og meðferð hjarta- og æðasjúkdóma til að minnka líkur á súrefnisskorti.

Súrefnisskortsstöðu er alvarlegt ástand sem krefst greiningar og meðferðar af fagfólki. See also: hypoxemia, hypoxia, respiratory failure.