súrefnisflutningurinn

Súrefnisflutningurinn vísar til ferlisins þar sem súrefni er flutt frá umhverfinu til frumna lífveru og koltvíoxíð er flutt frá frumnunum út í umhverfið. Þetta er grundvallarferli fyrir öndun, bæði hjá einfrumungum og fjölfrumungum. Í einföldum lífverum, eins og bakteríum, getur súrefnisflutningur átt sér stað beint milli frumunnar og umhverfisins með dreifingu. Hins vegar, hjá flóknari lífverum, þarfnast þetta sérhæfðra kerfa.

Hjá dýrum er súrefnisflutningurinn aðallega tengdur öndunarfærum og blóðrásarkerfinu. Í lungum eða hjá fiskum í tálknum, fer súrefni úr lofti eða vatni yfir í háræðar. Þar bindst súrefnið við blóðrauða í rauðum blóðkornum, sem flytur það síðan um líkamann. Á sama hátt er koltvíoxíð, aukaafurð efnaskipta, flutt með blóðinu aftur til lungna eða tálkna til að losna út í umhverfið.

Plöntur taka upp koltvíoxíð úr andrúmsloftinu í gegnum smáop á blöðum sínum, þekkt sem loftaugar, og nota það í ljóstillífun. Súrefni er aukaafurð þessa ferils og losnar út í umhverfið. Þótt súrefnisflutningur sé ekki eins augljós í plöntum og hjá dýrum, eru þær samt háðar því að taka upp súrefni við öndun sína, sérstaklega á nóttunni þegar ljóstillífun stendur ekki yfir. Þessi stöðuga skipti á lofttegundum er nauðsynleg fyrir lífið.