sítrusávöxtum

Sítrusávöxtum, eða sítrus á íslensku, eru ávextir frá sítrusplöntum í ættkvíslinni Citrus. Þessir ávextir eru þekktir fyrir sítrónukennda bragðið sem oft er á milli sætt og súrt, og sítruslykt þeirra er einnig einkennandi. Helstu sítrusávöxtum eru appelsínur, sítrónur, greipaldingar, lime, mandarínur og klementínur. Þeir eru ræktaðir í hlýrri loftslagi um allan heim, sérstaklega á Miðjarðarhafs svæðinu, Kaliforníu, Flórída og í suðausturhluta Asíu.

Sítrusávöxtum eru ríkir af C-vítamíni, sem er mikilvægt fyrir ónæmiskerfið og húðina. Þeir innihalda einnig trefjar, andoxunarefni og önnur vítamín og steinefni. Í matargerð eru sítrusávöxtum notaðir á margvíslegan hátt, bæði ferskir og í safa, sultum, kökum, salötum og sem krydd. Hýði þeirra, sem kallast zest, er einnig notað til að gefa matvælum og drykkjum bragð.

Vegna mikils innihalds af sítrónusýru hafa sítrusávöxtum verið notaðir til þrifnaðar og til að fjarlægja kalk. Einnig eru þeir notaðir í snyrtivörur og ilmefni vegna sérstakrar lyktar. Ræktun sítrusávöxtum hefur verið stunduð í þúsundir ára og eru þeir orðnir að mikilvægum hluta af mataræði margra þjóða.