suç

Suç, toplumun kanunlarla korunmuş düzenini ihlal eden veya bu düzeni tehlikeye atan bir eylem veya ihmal olarak tanımlanır. Çoğu hukuk sisteminde suçu, devletin cezai yetkisiyle cezalandırılır hâle getiren ve yasa tarafından suç olarak öngörülen davranışlar dizisi olarak kabul edilir. Suçların tanımlanması ve cezalandırılması, ülkeden ülkeye değişen ayrıntılı ceza mevzuatlarına dayanır.

Bir suçun oluşması genelde iki unsura bağlıdır: fiil (actus reus) ve kast veya ihmal olarak adlandırılan zihin durumu (mens rea). Ayrıca kanunilik ilkesi gereği, bir davranışın suç olarak cezalandırılabilmesi için önceden yasa ile tanımlanmış olması gerekir. Bazı durumlarda kanunlar, belirli sonuçlara veya sebep-sonuç bağlarına da vurgu yapar.

Suçlar sınıflandırılabilir. Yaygın sınıflandırmada ağır suçlar ile basit suçlar; kamu suçu ile özel suç ayrımları bulunur. Ayrıca bazı ülkelerde cezai yaptırımlar türleri bakımından hapis cezaları, para cezaları, denetimli serbestlik, toplum hizmeti gibi farklı seçenekler öngörülür ve bazı durumlarda telafi veya ıslah programları da uygulanabilir.

Uygulama süreci genellikle polis veya adli makamların soruşturmasıyla başlar, savcılık tarafından iddianame hazırlanır ve yargıç önüne çıkan davada deliller ile savunma değerlendirilerek karar verilir. Adil yargılanma, makul şüpheden uzak kanıtlar ve ulusal mevzuat çerçevesinde sağlanır. Uluslararası bağlamda suç kavramı, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar gibi özel kategorileri de kapsar. Suçla mücadele, önleme, adalet ve rehabilitasyon arasındaki dengeyle şekillenir.