stofnmælinga

Stofnmælinga er mæling á magni, styrk eða samsetningu efna í sýni. Hún er notuð í mörgum greinum, svo sem efnafræði, líffræði, umhverfisvísindum og matvælaiðnaði, til að ákvarða tilvist efna, magn þeirra og hlutföll í blöndu. Markmiðið er að skilja hvaða efni eru til staðar, í hvaða magni og hvernig breytingar í samsetningu hafa áhrif á gæði, öryggi og rekjanleika rannsóknar eða framleiðslu.

Helstu aðferðir í stofnmælingu eru: spektróskópía til að mæla ljósmagn sem tengist tilteknum efnum; kromatógrafía til að aðgreina efni og mæla þau; massagreining (mass spectrometry) til nákvæmrar þráðgreiningar. Einnig eru rafleiðnimælingar og titrimetri mælingar notaðar. Sýni þurfa oft fyrirframmeðhöndlun sem felur í sér síun, útdrátt eða derivatization. Mælingarnar byggjast á viðmiðum og kalibreringu til rekjanleika.

Notkun stofnmælinga nær yfir umhverfisgæði (vatn, loft, jarðveg), klínískar mælingar, matvæla- og drykkjariðnað og iðnaðaryfirfærslur þar sem vöktun á efnamagni er lykilatriði. Aðferðirnar veita upplýsingar um heildarmagn, styrk og samsetningu og stuðla að öryggi, samræmi og gæðum í framleiðslu og rannsóknum.

Viðurkennd gæðastjórnun og reglur krefjast kalibreringar, rekjanleika mælinga til SI-eininga og réttmætrar skráningar. ISO staðlar og GLP veita ramma fyrir framkvæmd, staðfestingu og gæðatryggingu.