sjálfónæmissjúkdómum

Sjálfónæmissjúkdómar eru sjúkdómar þar sem ónæmiskerfi líkamans ræðst á eigin frumur og vefi. Venjulega verndar ónæmiskerfið líkamann gegn óvinum eins og bakteríum og vírusum. Í sjálfónæmissjúkdómum virðist ónæmiskerfið ruglast og taka eigin líkamsstarfsemi sem ógn. Þetta leiðir til bólgu og skemmda á ýmsum líkamshlutum, sem getur haft áhrif á ýmsa líffæri og kerfi.

Orsakir sjálfónæmissjúkdóma eru oftast óljósar en talið er að samspil erfðaþátta og umhverfisþátta spili stóran þátt. Þættir eins og sýkingar, ákveðin lyf eða jafnvel streita geta örvað þróun sjálfónæmis hjá einstaklingum sem eru arfgengir til þess. Það eru margar mismunandi tegundir sjálfónæmissjúkdóma, sem hver og einn hefur sín sérkenni og áhrif. Dæmi um algeng sjálfónæmissjúkdóma eru iktsýki, rauð kambur, sykursýki af tegund 1 og skjaldvakabólga.

Einkenni sjálfónæmissjúkdóma eru fjölbreytt og fara eftir því hvaða hlutar líkamans eru fyrir barðinu. Almenn einkenni geta verið þreyta, liðverkir, hiti og útbrot. Sumir sjúkdómar hafa áhrif á ákveðin líffæri eins og nýru, lifur eða taugakerfi. Greining fer oft fram út frá klínískum einkennum, blóðrannsóknum og stundum vefjasýnum.

Meðferð miðar oftast að því að draga úr bólgu, bæla niður ónæmiskerfið og lina einkenni. Engin lækning er til við flestum sjálfónæmissjúkdómum, en með góðri meðferð og eftirliti er hægt að lifa eðlilegu lífi og draga úr áhrifum sjúkdómsins. Rannsóknir á sjálfónæmissjúkdómum eru mjög virkar og vonast er til að uppgötvast nýjar og betri meðferðir í framtíðinni.