líkamsstarfsemi

Líkamsstarfsemi, eða lífeðlisfræði, er vísindaleg rannsókn á starfsemi líffærakerfa og vefja líkama. Hún leitast við að útskýra hvernig frumur, vefir og líffæri vinna saman til að viðhalda stöðugu ástandi (homeostasis), framleiða orku og stjórna efnaskiptum, boðefnum og hormónum. Vísindin lýsa samverkan kerfa eins og taugakerfisins, hjarta- og æðakerfisins, öndunarkerfisins, nýrnakerfis, meltingarvegar og stoðkerfis.

Undirgreinar lífeðlisfræði eru meðal annars frumulífeðlisfræði; kerfislífeðlisfræði, svo sem taugakerfis-, hjarta- og æðalífeðlisfræði og öndunarlífeðlisfræði; meltingar- og innkirtlalífeðlisfræði. Með þessari þekkingu er grunnur lagður að skilningi sjúkdóma og aðferða til forvarna og meðferðar.

Aðferðir í lífeðlisfræði felast í tilraunum á frumum og dýrum, rafleiðni mælingar (t.d. EEG og EMG), mælingar á blóðflæði, öndun og súrefnisnotkun, auk líkanagerðar og tölvugreiningar. Myndgreining og sérstök prófunartól stuðla einnig að skilningi á starfsemi líkamans og að meðferðartækni.

Lífeðlisfræði gegnir lykilhlutverki í læknisfræði, lyfjafræði og heilsuvísindum. Hún er kennd og rannsökuð í háskólum og mótar nýjar aðferðir og tækni til meðferðar og forvarna. Saga vísindarinnar nær aftur til forn Grikkja en markverðar framfarir komu á 19. og 20. öld með verkum Claude Bernard um homeostasis og stjórnun líkamans. Síðar komu nýjar tækni sem bættu skilning og meðferð sjúkdóma.