rekstrarþættir

Rekstrarþættir eru þáttir sem hafa áhrif á rekstur, afköst og kostnað fyrirtækis eða rekstarferla. Hugtakið vísar til nokkurs konar samsettrar myndar af innri og ytri þáttum sem móta hvernig rekstrarvirkni stendur sig, hvaða gæði og afhendingartími eru mögulegir, og hversu sveigjanlegur kostnaðurinn er. Rekstrarþættirnir eru oft notaðir til að greina kostnaðarbyrði, framleiðni og áhættu, sem og til að leiðrétta rekstraráætlanir og framleiðsluferla.

Innihald rekstrarþátta skiptist í tvö meginsvið: innri rekstrarþættir og ytri rekstrarþættir. Innri þættir ná yfir framkvæmdaferla og auðlindir innan fyrirtækisins, svo sem framleiðsluferli, tækni og vélbúnað, viðhald, starfsmenntun og vinnuafl, gæðastjórnun, stýringu upplýsingakerfa og skipulag ferla. Ytri þættir fela í sér aðstæður utan fyrirtækisins eins og eftirspurn á markaði, birgðakeðjur, afhendingaröryggi, verðlag, reglulegt umhverfi og umhverfisþættir eins og orkunotkun og loftslagsáhrif.

Mæling rekstrarþátta felst oft í kostnaðarstjórn, framleiðni og frammistöðu. Helstu mælingar geta verið afkastageta, nýting framleiðslu, óafturkræft bilunartíðni, svo sem vélavyta, tími til upphafs, gæði og gagnvirkni upplýsingakerfa, sem og orkunotkun og hrávörukostnaður. Með þessum þáttum er hægt að framkvæma greiningar eins og gæðagreiningar, afkasta- og kostnaðargreiningu, grunnstein fyrir ákvarðanir um hagræðingu, endurskipulagningu og stefnumótun. Rekstrarþættir eru því grunnur fyrir skilgreiningu og viðhald hagkvæmra rekstrarvaxta.