przewieszenie

Przewieszenie to termin z zakresu architektury, inżynierii budowlanej i geotechniki, oznaczający część elementu konstrukcyjnego, która wysuwa się poza linie podpór, tworząc wysięg (cantilever). W praktyce chodzi o projektowe i konstrukcyjne wysunięcie elementu ponad miejsce podparcia, co powoduje powstanie momentu zginającego.

W architekturze i budownictwie najczęściej spotyka się przewieszenia w postaci okapów dachowych, gzymsów, balkonów, żagli nad świetlikami czy nadwyżek stropów. W mostownictwie przewieszenie może występować jako wysięg nad podporami, a także w konstrukcjach zespolonych, gdzie elementy belkowe wysuwają się poza podpory. W kontekście przyrody używa się także terminu przewieszenie skały, czyli naturalnego wysięku skał lub klifu.

Charakterystyka i obciążenia zależą od długości przewieszenia, masy własnej elementu oraz obciążeń użytkowych, wiatru i innych sił. Przewieszenie powoduje moment zginający w punkcie podparcia i przenosi siły na podpory; im dłuższe przewieszenie, tym większe wymagania co do nośności i stabilności konstrukcji. Dlatego przy projektowaniu stosuje się odpowiednie przekroje, wzmocnienia (np. dodatkowe belki, żebra, kotwy) oraz dobre połączenia z podporami.

Etymologia: przewieszenie wywodzi się z przedrostka przew- („poza, ponad”) i czasownika wisieć/wieszyć; w geologii używa się go także w odniesieniu do naturalnych wysięków skał.

Zobacz także: wysięg, wysięgnik, żebro.