presymptomatyczny

Presymptomatyczny (presymptomatic) to medyczny termin opisujący okres po zakażeniu organizmu, w którym jeszcze nie pojawiły się objawy kliniczne. W tym stanie patogen znajduje się wewnątrz gospodarza i może wywoływać infekcję, ale osoba nie doświadcza wyraźnych symptomów. Termin ten odróżnia stan od asymptomatycznego (osoba nigdy nie rozwija objawów) oraz od prodromalnego (wczesne, niespecyficzne objawy pojawiają się przed charakterystycznymi symptomami choroby).

W praktyce presymptomatyczny często odnosi się do możliwości transmisji patogenu jeszcze przed pojawieniem się objawów. W przypadku niektórych infekcji, na przykład SARS-CoV-2 i grypy, osoba może zakażać innych w okresie presymptomatycznym, co ma znaczenie dla strategii izolacji, testowania i kontaktów. W innych chorobach presymptomatyczny może odnosić się do fazy, w której patogen jest aktywny, lecz objawy nie są jeszcze rozpoznane, co utrudnia identyfikację i kontrolę rozprzestrzeniania.

Diagnostyka presymptomatyczna opiera się na testach laboratoryjnych (np. PCR, testy antygenowe) lub na biomarkerach, które mogą wskazywać infekcję przed wystąpieniem objawów. Różnica między presymptomatycznym a prodromalnym polega na tym, że prodromalny to okres, w którym pojawiają się wstępne objawy, często niepełne lub niespecyficzne, podczas gdy presymptomatyczny oznacza brak widocznych symptomów mimo infekcji.

W kontekście neurologicznym presymptomatyczny bywa używany w odniesieniu do chorób, gdzie identyfikowalne są zmiany biologiczne przed pojawieniem się objawów klinicznych, na przykład w niektórych stadiach chorób neurodegeneracyjnych.