polüsakarit

Polüsakarit (ayrıca polisakarit olarak da bilinir), monosakaritlerden oluşan uzun polimer zincirlerinden meydana gelen bir karbonhidrat ailesidir. Genelde glukoz, galaktoz, fruktoz veya mannoz gibi şekerlerin tekrarlı birimlerden oluşmasıyla oluşan bu moleküller, glykozidik bağlar yoluyla birbirine bağlanır ve yüksek moleküler ağırlığa sahiptir. Polüsakaritler, tek bir şeker türünden (homopolüsakarit) veya birden çok şeker türünden (ho­mopolik veya heteropolüsakarit) oluşabilir; ayrıca doğrusal (linear) veya dallı (branşlı) yapılar gösterebilir.

Polüsakaritler morfolojik olarak ve fonksiyon olarak çeşitlilik gösterir. Monosakarit birimini hangi şekerin oluşturduğu ve bağların tipi, molekülün suda çözünebilirlik ve katı hal davranışlarını belirler. En yaygın örneklerden bazıları starch (bitkilerde amiloz ve amilopektin), glikojen (hayvanlarda depolama polisakariti) ve sellüloz (bitkilerde yapı polisakariti) gibi homopolüsakaritlerdir. Ayrıca bakteriyel hücre duvarında peptidoglikan; mantar ve eklemli canlılarda kitin; ve bazı makromoleküller ekosistemlerinde polizakarit kapsüller ve glikanozlar üretir. Pektin ve hyaluronik asit gibi heteropolisakaritler de gıda, biyomateryal ve tıbbi uygulamalarda önemli rol oynar.

Biyosentez ve bozunma süreçleri, hücre içinde karmaşık enzim sistemiyle düzenlenir. Glikoziltransferazlar veya diğer aktivasyon ajanları (ör. nükleotit şekerleri) ile inşa edilir; hidrolazlar ve lizler gibi enzimlerle parçalanır. Polüsakaritler, enerji depolama, yapısal destek, koruma ve biyomateryal üretimi gibi temel işlevlere sahip olduğu için biyoloji, tarım, gıda teknolojisi ve tıpta merkezi bir rol oynar.